Урлахуй ухаан

Урлахуйн ухаан нь салбарын ухаануудтай утга дүйцнэ. Жишээ нь уран барилга, уран зураг, эрт, эдүгээ, ирээдүй мэдсэнээр цагийн ухаан (түүх), дотоод шимийн ухаан ( биологи ), хувцас чимгийн ялгаа (хувцасны дизаин) эмийн ухаан, тарнийн ухаан зэрэг олон салбарын ухаануудыг ялгаж өгсөн байдаг.

Урлахуй нь бие, хэл, сэтгэлээр урлах гэж 3 ангилагдана. “Мэргэд гарахын орон”-д “Ер ухааны орон бүгд урлахуй ухааны дотор багтана.” гэсэн байдаг. Өөрөөр хэлбэл бие, хэл, сэтгэлээр урлаж болох бүх эрдмийг урлахуй ухаанд багтаадаг. Биеийн урлахуйн гол нь бурхан бүтээх, бурханы хөрөг зурах, цутгах, сийлэх зэрэг үйлүүд бөгөөд үүнийг биеийн урлахуйн эрхэм гэж үздэг. Үүнээс гадна байшин гэр барих, бөс зураг, шороон зураг, сэтгэлээр босгох хот мандал,  идээ ундаа залах, хувцат чимгийн ялгаа, онгоцны заслын хүрдэн, зэрэг үйл нь урьд хийгээд өнөө цагт олон байдаг учир биеийн урлахуйн эгэл юм. Биеийн урлахуйн эрхэмийн талаар Манла ба Аала сиг тэргүүтэй төвдийн мэргэдийн зохиол бүтээл болон 3 шүтээнийг бүтээх ёс 100 цогт хэмээх онолд нарийн авч үзсэн байдаг.

Хэлийг урлахуй нь Иогийн эгшиг ба магтаал тахил, дуулал тэргүүтэнд нарийн бүдүүн өргөх тавих хувилах нугалбар төгөлдөр бичгийн зүйл , хэлний зүйл мөн дор номлосон.

Хэлний урлахуйн эрхэм нь тарни урих, номлох, туурвих харин эгэл нь  аялах эгшиг, өндөр эгшиг, дуусахуй тэргүүтэнд ургуулах ноолбор өргөх, тальбих бүдүүн нарийн лугаа 6 юм.

Сэтгэлийг урлахуй нь ертөнцийн ахуй ёс хийгээд гол нь бурханы эрхэм зарлигийг сонсох, санах, бясалгах, 3 мөнд зарлигласан. Тус эрдэм амьтны бишрэлийн язгуур лугаа зохилдсон үрээр даган бариад ашдын амгаланд байгуулахын тухайд.

Сэтгэлийг урлахуйн эрхэм нь бурханы зарлигийг (ер нь сайн номлолыг) сонсох, санах, бясалгах 3 болно. Сонсох, санах, бясалгахын 3-т хурдаггүй ухаан гэж үгүй. Тийм учраас нэгэнт сонсоод санаад бясалгасан зүйлдээ өөрийн бат итгэл үнэмшилтэй болж тэр хэв маягаараа аливаад хандана.

Ж.Алтайбаатар

Дээдийн дээд номын хүрдэн буюу Бурханы шашны 108 асуулт, 2003

 

Хариу үлдээх

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Өөрчлөх )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Өөрчлөх )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Өөрчлөх )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Өөрчлөх )

Connecting to %s